Ιωάννης Παπαπανάγου ~ Περιήγηση

 Θα πρέπει να το συνηθίσουμε. Οι κοινότητες αργά στην αρχή (πριν εξήντα χρόνια), με μεγάλη ταχύτητα την τελευταία δεκαετία, μαραζώνουν. Φαίνεται πως ο υπαρκτικός τους τρόπος έχει εκλείψει, δεν έχει δηλαδή ανάγκη ο ένας τον άλλο με τον τρόπο δηλαδή της καθολικής, μεταξύ των μελών της κοινότητας, δέσμευσης.

Η μετανεωτερικότητα έχει δημιουργήσει άλλον υπαρκτικό τρόπο, μονήρη και σκληρό, μέσα σε απρόσωπες πόλεις.

Δεν έχει αλήθεια ανάγκη ο ένας τον άλλο; Προς τι τότε οι εκκλήσεις για ενσυναίσθηση; Και πώς αυτή όταν δεν βλέπεις το προσώπου του άλλου και την ανάγκη του; Με τα... social;

Οι κοινότητες δεν έχουν πλέον νόημα, παρά μόνο ως αναμνήσεις. Αυτές τις αναμνήσεις προσπαθούμε με κάθε τρόπο να κρατάμε ζωντανές. Ας σωθεί, ό,τι είναι δυνατόν...

Καλημέρα, καλή εβδομάδα, καλά Χριστούγεννα!

(Στη φωτογραφία μου μνημείο, με το παρακείμενο μνημείο της φύσεως να το παραστέκει)

φωτογραφία: του ιδίου 

Χειμώνας - Μίλτος Σαχτούρης

[Τα φάσματα ή Η χαρά στον άλλο δρόμο (1958)]

Τί ωραία που μαραθήκαν τα λουλούδια

τί τέλεια που μαραθήκαν

και αυτός ο τρελός να τρέχει στους δρόμους

με μια φοβισμένη καρδιά χελιδονιού

χειμώνιασε και φύγανε τα χελιδόνια

γέμισαν οι δρόμοι λάκκους με νερό

δυο μαύρα σύννεφα στον ουρανό

κοιτάζονται στα μάτια αγριεμένα

αύριο θα βγει στους δρόμους και η βροχή

απελπισμένη

μοιράζοντας τις ομπρέλες της

τα κάστανα θα τη ζηλέψουν

και θα γεμίσουν μικρές κίτρινες ζαρωματιές

θα βγουν κι οι άλλοι έμποροι

αυτός που πουλάει τ’ αρχαία κρεβάτια

αυτός που πουλάει τις ζεστές ζεστές προβιές

αυτός που πουλάει το καυτό σαλέπι

κι αυτός που πουλάει θήκες από κρύο χιόνι

για τις φτωχές καρδιές

René Zuber April Weather, 1930s

Ν.Γ. Λυκομήτρος ~ 3 Ποιήματα

Αυτοί που δεν έχουν φωνή

Δεν θα τους δούμε στα σπαρακτικά επετειακά ντοκιμαντέρ.

Δεν θα ακούσουμε τις συγκινητικές ιστορίες

των συγγενών και των φίλων τους

διότι αυτοί δεν μιλούν αγγλικά.

Δεν θα χτίσουν μνημεία για το χαμό τους

κι ούτε θα υπάρχει κάποια ημερομηνία 

για να θυμόμαστε τον θάνατό τους,

διότι αυτοί συνεχίζουν να πεθαίνουν καθημερινά.

Θα δούμε μόνο μια φευγαλέα εικόνα τους

στα δελτία ειδήσεων των οκτώ

και, ίσως, τη φωτογραφία τους

στα περιοδικά της Δύσης

να είναι υποψήφια για κάποιο βραβείο.

Μονάχα το βλέμμα τους 

θα μένει καρφωμένο στη μνήμη μας

και θα διαπερνά τη συνείδησή μας.

Αυτοί, βλέπεις, δεν έχουν φωνή.

Οι δραπέτες του Σαββατοκύριακου 

Στη μνήμη του J.-L. Godard

«ΟΥΡΕΣ ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΖΟΝΤΑΙ
ΣΤΙΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΟΔΟΥΣ»

Οι μικροαστοί αναζητούν το ύστατο καταφύγιο
στις πατρογονικές εστίες
και στις αναμνήσεις ενός παρελθόντος
που δεν υπήρξε ποτέ!

«ΒΑΡΥΣ Ο ΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΞΟΔΟ
ΤΟΥ ΔΙΗΜΕΡΟΥ»

Μηχανοκίνητα όνειρα αγορασμένα με δανεικά
μετατρέπονται σε φέρετρα από λαμαρίνα

«Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΚΔΡΟΜΕΩΝ»

Ανώμαλη προσγείωση στην καθημερινότητα
μέχρι την επόμενη ψευδαίσθηση απόδρασης.

Η συνωμοσία των τριών 

Μια μήτρα δανεική
αυτό ήσουν και τίποτα παραπάνω.
Ένα θύμα της συνωμοσίας των τριών.
Δύο χιλιάδες χρόνια μετά
κι ακόμα υπομένεις καρτερικά
και παίζεις τον ρόλο σου.
Δεν κουράστηκες ακόμα
να είσαι ο κομπάρσος της υπόθεσης;
Δεν το καταλαβαίνεις
ότι σε χρησιμοποίησαν;
Παρένθετη μητέρα.
Μια μήτρα δανεική! 

Λιγες Και Μια Νυχτες - Ισίδωρος Ζουργός (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

 Την άνοιξη του 1909, ο έκπτωτος σουλτάνος Αβδούλ Χαµίτ ο Β΄ εξορίζεται στη Θεσσαλονίκη και µένει έγκλειστος σε µια εντυπωσιακή έπαυλη. Εκεί, σύµφωνα µε το µυθιστόρηµα, θα διηγείται για λίγες νύχτες σ’ ένα µικρό κορίτσι τη ζωή του. Ένα εντεκάχρονο όµως αγόρι κρυφακούει… Εβδοµήντα χρόνια μετά, θα υπάρχει ακόµη µια νύχτα, µάλλον µια ζωή ολόκληρη σε µία µόνο νύχτα. Άλλωστε στον 20ό αιώνα αργούσε συχνά να ξηµερώσει. Το Λίγες και µία νύχτες, µε άξονα την ερωτική ιστορία που φωλιάζει στην καρδιά της αφήγησης, εξιστορεί µια περιπέτεια για το κυνήγι του πλούτου και την αναζήτηση της ευτυχίας. Το βιβλίο αναπλάθει µια µαγευτική συνοικία έξω από τα τείχη της Θεσσαλονίκης, αυτή των Εξοχών, που έσβησε για πάντα. Είναι ακόµη µια γραφή για τα σπίτια, φτωχικά και πλούσια, για το µέσα και το έξω τους, για τους τοίχους και τα έπιπλα όπου υφαίνονται οι ανάσες ζώντων και τεθνεώτων. Το Λίγες και µία νύχτες εµπεριέχει ακόµη κατά κάποιον τρόπο τον σχολιασµό του, διερωτάται πίσω από την κουίντα για τα άγονα χωράφια της γραφής, τα εργαστήριά της, τις αστοχίες και τα πάθη της, είναι µε άλλα λόγια το κοίταγµα του ίδιου του µυθιστορήµατος στον καθρέφτη. Πέρα όµως και πάνω απ’ όλα είναι ένα βιβλίο για την ανήκεστο βλάβη της ύπαρξης, αυτήν που προκάλεσε ο πιο δηµεγέρτης αιώνας, ο εικοστός.

Εκδόσεις: Πατάκης

Σιωπηλά αλλά λαλίστατα ~ Ειρήνη Βεργοπούλου

 

Εχθές, 28 Οκτωβρίου, σε επίσκεψη σε σπίτι υπεραγαπημένης φίλης στην πανέμορφη γειτονιά του Υμηττού, και περπατώντας για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες επί της οδού Κολοκοτρώνη, στις παρυφές του πάρκου Άρη Αλεξάνδρου, διότι για δεκαετίες διεσχιζα μόνο με το αυτοκίνητο το δρόμο αυτό, είχα την ευλογία της "συναντησης" με τις δύο λαβωμένες μεν, αλλά ακόμα ωραιότατες αυτές κυρίες, στολίδια της περιμέτρου του πάρκου, τις οποίες ίσως πια ελάχιστοι προσέχουν και χαιρετούν, αυτες όμως δεν σταματούν να νεύουν στον διαβάτη, υπομονετικά, καρτερικά.

φωτ. Ειρήνη Βεργοπούλου

Ένας τόπος για να επιστρέφεις ~ Robert Penn Warren [Η Ποίηση των Άλλων ~ προτείνει η Ελένη Νανοπούλου]

 

" Μα την πίστη μου, ιδέα δεν είχα τι ήταν αυτό που με ωθούσε...να πέφτω με τα μούτρα σ' εκείνο το βιβλίο...Μια τυφλή ανάγκη ήταν τελικά. Πεινασμένος ήμουν και έτρωγα.

 Παρά ταύτα, κάνοντας τώρα μια αναδρομή, τα αντιλαμβάνομαι καλύτερα τα πράγματα. Δεν ήταν πείνα , μαγεία ήταν όλο αυτό. Τόσο βαθύ, τόσο πρωτόγονο, τόσο μυστηριώδες...Αν έβρισκες ένα καινούριο όνομα για κάτι, αυτό το κάτι γινόταν πραγματικό. Αυτή ήταν η μαγεία του ονόματος. Κι αν έβρισκες ονόματα για όλα τα πράγματα ενός κόσμου, μπορούσες να δημιουργήσεις έναν κόσμο που ήταν πραγματικός και διαφορετικός. Η απίθανη λέξη στη σελίδα ήταν σαν μικρή τρύπα σε τεράστιο τοίχο. Μπορούσες να κοιτάξεις μέσα απ ' αυτή την τρυπούλα και ν' αντικρίσεις έναν κόσμο αλλιώτικο και φωτεινό. Κι αυτός ο κόσμος,  όπως είχα αρχίσει να συνειδητοποιώ μ' ένα αλλόκοτο μούδιασμα, απόρροια του δέους μου, δεν ήτανε και τόσο μακρινός. Βρισκόταν απλώς από την άλλη πλευρά ενός τοίχου".

ROBERT PENN WARREN 

Ένας τόπος για να επιστρέφεις

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ 

ΑΘΗΝΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ, ΠΟΛΙΣ

Βιρτζίνια Γουλφ ~ Γυναικεία επαγγέλματα: Σκοτώνοντας τον Άγγελο του Σπιτιού

Κάθε φορά που ένιωθα τον ίσκιο από τη φτερούγα της ή τη λάμψη από το φωτοστέφανό της να πέφτει επάνω στο χαρτί μου, άρπαζα το μελανοδοχείο και της το πέταγα. Πολύ σκληρή για να πεθάνει. Την ευνοούσε, άλλωστε, η φασματική της υπόσταση. Πιο δύσκολα σκοτώνεις ένα φάντασμα παρά κάτι πραγματικό. Κάθε φορά που νόμιζα ότι την είχα ξεκάνει, εκείνη επέστρεφε αθόρυβα. Μολονότι παινεύομαι πως στο τέλος τη σκότωσα, η μάχη ήταν σφοδρή· σπατάλησα πολύ
χρόνο ― χρόνο που θα προτιμούσα να τον αφιερώσω για να μάθω γραμματική Ελληνικών ή για να γυρίσω τον κόσμο κυνηγώντας την περιπέτεια. Ήταν, όμως, μια πραγματική εμπειρία· από την οποία όλες οι γυναίκες συγγραφείς της εποχής έπρεπε να περάσουν. Για μια γυναίκα συγγραφέα το να σκοτώσει τον Άγγελο του Σπιτιού ήταν αναπόσπαστο κομμάτι του επαγγέλματος.

Βιρτζίνια Γουλφ / Γυναικεία επαγγέλματα: Σκοτώνοντας τον Άγγελο του Σπιτιού
Μτφρ.-επιμ.: Λαμπριάνα Οικονόμου
Εκδόσεις Κοβάλτιο

Ενηλικίωση ~ Νίκος Μυλόπουλος

 

Κινούμαι πάνω στην πληγή που δεν φαίνεται και ονομάζεται δρόμος

Φορές ατέλειωτος οδηγεί στην απόλαυση

Αν φτάσεις στο τέρμα πουλί θυμίζει που μόλις πέταξε

Η ίδια η ζωή μοιάζει με τόπους και καταστάσεις

Που ονειρεύονται την απόδραση.

Προσπερνώντας τα αγέλαστα πρόσωπα

Μένω εμβρόντητος μπροστά στη νεκρή πινακίδα

Που την έξοδο δείχνει ανύπαρκτου κινδύνου.

Ψαρεύω απ’ το παρελθόν να πιάσω το σήμερα

Σε περιβάλλον ασταθές και ακατανόητο

Οι πιο καλοί κι οι πιο κακοί στο τέλος επιβιώνουν.

Οι υπόλοιποι όλοι γίνονται λίπασμα στα πάρκα της πόλης

Μισής χαράς ανθεστήρια.

Επιλεγμένος ψίθυρος η αγκαλιά

Ύστερα έπεται η απουσία.

Ματαιώσεις και ρωγμές ό,τι απέμεινε

Από μια πάλλουσα ασημαντότητα.

‘House, Benbecula, Hebrides, 1954’ by photographer, Paul Strand. Scottish island inspiration for Alexander McQueen Spring/Summer 2017.

«Ἡ νύχτα μὲ συμφέρει» ~ Νίκος Καρούζος

Paris during the 1950s. Photo by Georg Stefan Troller.

Πράγματι ἡ νύχτα μὲ συμφέρει.

Πρῶτα-πρῶτα ἐλαττώνει τὶς φιλοδοξίες· ὕστερα

διορθώνει τὶς σκέψεις· ἔπειτα

συμμαζώνει τὴ θλίψη καὶ τὴν κάνει ὑποφερτότερη

τὴ σιωπὴ μὲ σέβας ἀνατέμνει·

ἐξαίρει τὴν ὄσφρηση μὰ προπάντων ἡ νύχτα περιζώνει.

από τη συλλογή «Αντισεισμικός τάφος» (1984).

Νίκος Καρούζος, «Τα ποιήματα Β΄ (1979-1990)», Εκδόσεις Ίκαρος

Η Θεία Κωμωδία του Δάντη, μεταφρ. Νίκος Καζαντζάκης

 

Στο μεσοστράτι απάνω τής ζωής μας

σε σκοτεινό πλανέθηκα ρουμάνι
γιατί ’ταν η ίσια στράτα αστοχημένη...

[nel mezzo del cammin di nostra vita
mi ritrovai per una selva oscura,
chè la diritta via era smarrita...]

Η Θεία Κωμωδία του Δάντη, μεταφρ. Νίκος Καζαντζάκης 

Antonio Masotti Gente della Bassa (1963)

Παιδικές Λαχτάρες ~ Κατερίνα Ατσόγλου

 

Μες τις παιδικές λαχτάρες

ακούς τη ζωή.

Φωνάζει δυνατά και άναρχα

μαζεύει κοχύλια και φτιάχνει στην άμμο κάστρα.

Δεν κρατά τα προσχήματα

μήτε νοιάζεται για το «τι θα πει ο κόσμος».

Ο κόσμος όλος είναι τα χέρια τους.

Το βάρος της μοναξιάς, Εκδόσεις Βακχικόν, Αθήνα 2024, σελ.50

Photo By: Thomas Veres